Here naverokê
Malpera me hat nûkirin. Ji bo pirsan: WhatsApp 0547 953 63 63
VefkhaneIlmê Xewas · Vefk · Ebced
Bi WhatsAppê binivîse

Nivîs

ÎLMÊ HAVASS ÇI YE

ÎLMÊ HAVASS ÇI YE

Îlmê Havassê, navê hevpar ê wan zanistan e ku naskirina taybetmendiyên maddî û manewî yên alemên ku Cenabê Heq afirandine û sûdwergirtina ji wan dikin mijara xwe. Zêdetirî ku şaxeke zanistê ya bi serê xwe be, sernavekî giştî ye ku gelek binezanistan dihewîne. Ji ber vê yekê îro der barê pisporiya di îlmê Havassê de dayîna biryareke teqez gelekî dijwar e.

Çarçoveya Îlmê Havassê

Îlmê Havassê, ji zanistên maddî van li xwe digire:

  1. Mirov û anatomiya wî
  2. Matematîk
  3. Fîzîk û stêrnasî (îlmê burcan)
  4. Kîmya û zanistên sirûştê

Ji zanistên manewî jî van dihewîne:

  1. Îlmê abjadê
  2. Îlmê cifrê
  3. Îlmê Asma al-Husna

Havass, van agahiyan bi wateya kûr a Kur'ân-ı Kerîm ku em wek "sir" bi nav dikin re dike yek û li çareseriyên maddî û manewî digere. Zahirê Kur'ân'ê rûyê wê yê xuyayî ye, batinê wê jî rûyê wê yê veşartî ye; îlmê Havassê jî bi vî rûyê veşartî re mijûl dibe. Ev îlim wek îlmekî ku bi wasiteya rûhaniyan tê meşandin tê binavkirin; lê belê tenê ji mijûlbûneke bi cinan re pêk nayê.

Dîroka Îlmê Havassê

Ehla Havassê, çavkaniya vî îlmî dispêre Pêxemberê me Hz. Muhammed (s.a.v.). Di ayeta 102. a Bakara Sûresi de qala du milyaketên bi navê Hârût û Mârût tê kirin. Li gorî têgihîştina klasîk qanûnên cîhana maddî ya ku em tê de dijîn, bi tesîr û qanûnên cîhanên manewî dixebitin. Qewm û şaristaniyên kevnar jî ev qanûnên manewî hîn bûne û li gorî wan tevdigeriyan; tê vegêran ku Hz. Süleyman (a.s.) jî serwextî vî îlmî bûye. Li gorî rîwayetê Pêxemberê me vî îlmî gihandiye Hz. Ali û îlim jî nifş bi nifş bi vî awayî gihîştiye me.

Resûlullah (s.a.v.): "Ez bajarê îlmê me, Ali jî deriyê wî ye. Nexwe kî îlim bixwaze bila bê ber derî."

Hatiye vegêran ku Hz. Ali weha gotiye: "Ev (Kur'ân) pirtûka Xwedê ya bêdeng e; ez jî pirtûka Xwedê ya axêver im."

Hîmên Îlmê Havassê

Navê berhema der barê îlmê Havassê de ya ku ji Hz. Ali re tê paldan "Cifir" e. Ev îlim piştre gihîştiye alimên mîna Muhyiddîn-i Arabî, İmam Ahmed el-Bûnî û İmam Gazâlî. Havass îlmekî îslamî ye û divê tu carî bi kevneşopiyên cuda yên mîna Kabala re neyê tevlihevkirin. Pêşiyên me jî ev îlim zanîne û bi kar anîne: Dema li kaftan, şûr, xencer, xud û morên padişahan bê nêrîn, teqez rastî tilsim, dua û vefkan tê.

Dua, bilindkirina destan û lavakirina li Cenabê Heq e; heke bi cî be serlêdaneke devkî ye. Îlmê Havassê jî şiklê nivîskî yê vê serlêdanê ye. Di vî îlmî de bi wesîleya milyaketan û wezîfedarên rûhanî alîkarî tê xwestin. Ji bo berê xwe dan ber bi îlmê Havassê ve di her rewşê de girtina îcazetê ne şert e; lê belê hin dua û rêbazên taybet îstîsnaya vê ne.

Dua, vefk û tilsim ku xebatên sereke yên Havassê ne, ji bo bawermendan wek îkramek û tecelliya rehma îlahî tên dîtin. Xwendin û nivîsandina ayetên Kur'ân'ê bi sedsalan e kevneşopiyeke duayê ye ku bi niyeta şîfayê serî lê tê xistin; ev kevneşopî nakeve şûna tespît û tedawiya pizîşkî. Li gorî rîwayetê, duaya mirov bi navgîniya milyaketan ber bi Arş'ê ve bilind dibe; li ser rê rastî belayekê tê ku dibe bê serê wî kesî. Heke dua bi ser bikeve, tê qebûlkirin; heke wekhev derkevin, ne daxwaz pêk tê û ne jî bela dadikeve; heke dua têk biçe, tengasiya wî kesî maweyekî din berdewam dike.

Di Havassê de Usûl

Hemû usûlên ku di Havassê de tên berçavgirtin, ji bo bihêzkirina duayê ne. Ji ber vê yekê di gelek pirtûkan de tê şîretkirin ku berî xebatê destmêja guslê bê girtin, nimêj bê kirin, tobe û îstîxfar bê kirin, berî û piştî duayê selewata şerîf bê xwendin. Paqijiya ode û kincan, bêhna nebaş ji dev nehatin, bi bêhneke xweş dûxandina odeyê û dayîna sedeqeyê jî di nav van şîretan de ne. Li gorî têgihîştina klasîk, cihê ku bêhna xerab jê tê rûhên xerab (ervâh-ı habîse) tijî dibin; bêhna xweş jî wan dûr dixe û rûhên baş (ervâh-ı tayyibe) vedixwîne.

Wekî ku di hedîsên şerîf de jî hatiye ragihandin, duaya ku di navbera du selewatan de tê kirin meqbûl e; gunehên kesê ku tobe û îstîxfarê bike tên efûkirin, duayên piştî nimêjê tên kirin nêzîkî qebûlbûnê ne. Hemû ev şert ji bo bihêzkirina duayê ne.

Di duayan de tê xwestin ku hin navên Xwedê, dua, ayet an jî sûre bi hejmarên diyarkirî bên xwendin û divê herf bi herf li gorî van hejmaran bê kirin. Heke bê gotin çil caran, çil caran tê xwendin; bi gotina "wê baştir bibe" pêncî nayê xwendin. Mifteya şaş derî venake. Xizmet û huddamê taybet ê her sûre, ayet û esmayê heye: Karê ku huddamê Fâtiha Sûresi dike, huddamê İhlâs Sûresi nake.

Piştî van şertan divê hesabê abjad, nûranî û zulmanîbûna tîpan, tebîetên anasirê û dostanî-dijminahiya wan, taybetmendiyên gerstêrkan, tîp û buxûrên wan, sa'd û nehsbûna wan, taybetmendî û têkiliyên burcan, menzîlên Heyvê, her wiha li kîjan burcê bûna Heyv û Rojê jî bên zanîn.

Gelo Havass û Vefk Heram in?

Bersiva pirsa "Gelo nivişt, tilsim û vefka ku bi îlmê Havassê tê çêkirin heram e?" li gorî pîvana "Kiryar li gorî niyetan in" e. Li her malê kêr heye; ji ber ku bi kêrê xerabî dikare bê kirin, ji kêrê re heram nayê gotin. Ya diyarker ew e ku bi çi niyetê tê bikaranîn. Duaya ku ji bo aramiyê bidestxistina malbateke ku ber bi belavbûnê ve diçe, an ji bo ku bavek dîsa xwedî li malbata xwe derkeve tê kirin, berhema niyetekî bi xêr e.

Li Topkapı Sarayı emanetên ku ji bo Peygamber Efendimiz (s.a.v.), Hz. Ebûbekir, Hz. Ömer, Hz. Osman û Hz. Ali tên paldan tên pêşandan. Hema bêje ti şûr, mertal û kaftanên padişahan nînin ku tê de ayet, tilsim û vefk nebin; ji bo van siltanan ku her yekî ji wan ji alimên mezin ên serdema xwe ders girtibûn, ev nivîs dîsa ji aliyê alimên wê demê ve hatine nivîsandin.

Di encamê de her tişt ji wî deriyê mezin re tê pêşkêşkirin. Mirov gora weliyekî ziyaret dikin û dua dikin; meqseda esasî ew e ku Cenabê Heq ji bo xatirê wî zatî duayê qebûl bike. Ziyaretvan Fâtiha û Yâsîn dixwîne, hêvî dike ku ji rûhaniyeta wî zatî feyzê bigire. Îlmê Havassê jî şiklê nivîskî yê vê duayê ye.

Di nava vefkê de ji ayetên ji Kur'ân-ı Kerîm, dua, hedîs, xebatên ku bi hesabê abjadê hatine amadekirin û nîşanên aîdî ilmên klasîk pê ve tiştekî din nîne. Lê belê ev mîras di civakê de pir caran biçûk hatiye dîtin; gelek berhemên ku alimên me nivîsandine bêyî eleqeyê li ser refan mane. Ku berhemên alimên me yên mezin ên mîna İbn-i Sînâ li ser axa me eleqeya ku heq dikin nabînin jî parçeyek ji heman îhmalê ye.

Hûn dikarin pirsên xwe yên der barê ilmê Havass de bi rêya WhatsAppê ji hejmara 0547 953 63 63 re ragihînin.

Agahiyên li ser vê rûpelê ji çavkaniyên klasîk hatine veguhastin; tu xebat soza encamê nade û şûna teşxîs/tedawiya tibbî nagire.

Nivîsên Din

Pirsa te heye?

Form tune ye. Bi WhatsAppê ji me re binivîse, em ê bersiv bidin.